Czy nie mamy czasami wrażenia graniczącego z pewnością, że Świat Dwudziestego Pierwszego wieku, nie zagalopował się za bardzo? Zadziwiające, jak przez pół wieku, zmieniły się społeczeństwa i zmienili się sami ludzie. Można sobie zadać pytanie, czy ludzkość po raz kolejny nie zatoczyła dziwnego błędnego koła i nie powróciła do punktu jakiegoś mitycznego wyjścia. Kolejny raz. Ilekroć zaczynam się nad tym wszystkim zastanawiać, tym wnioski są coraz bardziej przytłaczające. Świat, ludzie mieli, mają i będą mieć w swojej historii wiele przełomów i zakrętów. Jedne cywilizacje upadały, aby na ich gruzach budowały się nowe fortuny. A w tym kotle od zarania dziejów pozostajemy tylko My, prości ludzie.  Co takiego się wydarzyło pomiędzy nami wszystkimi, że pomimo umiejętności porozumiewania się w wielu językach, umiejętności prowadzenia rozmów, dyskusji, nie mamy sobie nawzajem nic ciekawego do powiedzenia?

 

W 1948 roku  George Orwell  napisał jedną z najważniejszych książek dwudziestego wieku. Kto wie, czy nie jedną z najważniejszych w historii ludzkości. Cztery lata wcześniej, powstała przedmowa do „1984” –  „Folwark Zwierzęcy”  . Obie książki zostały przyjęte z wielkim entuzjazmem i od razu zaczęły być wykorzystywane do walki politycznej. Zadziwiające, że najczęściej cytowali ją politycy prawicowi, dostrzegając w dziełach Orwella manifest antykomunistyczny. Sam Orwell uważał siebie za socjaldemokratę. Autor w każdym wywiadzie podkreślał, że „Folwark Zwierzęcy” miał zwrócić uwagę wszystkich na wyzyskiwanie najniższych klas społecznych do pracy za niewielkie pieniądze, bez dbania o ich najważniejsze potrzeby.  „1984” było protestem skierowanym przeciwko wszelkim totalitaryzmom, a nie tylko przeciwko komunistom, jak to często podkreślali i podkreślają nawet dzisiaj w swoich przemówieniach kolejni Republikanie. Rand Paul senator z Kentacky, startujący w prawyborach prezydenckich często powtarzał Amerykanom, że „staliśmy się społeczeństwem orwellowskim, nawet o tym nie wiedząc”. Ted Cruz senator z Teksasu wielokrotnie zarzucał Demokratom zapędy do ścisłego kontrolowania społeczeństwa i wprowadzania nowego odpowiedniego toku myślenia, nowomowy i jednego właściwego światopoglądu. Autorem jednej z tez, o tym, że żyjemy dzisiaj w okowach ministerstw „Prawdy” i „Miłości” był senator reprezentujący Missouri: Josh Hawley. Zadziwiające, że najwięcej do powiedzenia na ten temat miał po słynnych wydarzeniach z Kapitolu ze stycznia 2021 roku, które były wywołane przez polityków i elektorat partii Republikańskiej. W ostatnich latach ruch MAGA (Make America Great Again) wspierający Donalda Trumpa, bardzo często używał podobnej narracji.^[1] Donald Trump Jr. stanowczo zaatakował między innymi właścicieli i administrację popularnego Twettera, kiedy po raz pierwszy w historii tego portalu konto urzędującego prezydenta zostało zablokowane: „Żyjemy w Roku 1984 Orwella. Wolność słowa w Ameryce przestała istnieć”.

Autor w każdym wywiadzie podkreślał, że „Folwark Zwierzęcy” miał zwrócić uwagę wszystkich na wyzyskiwanie najniższych klas społecznych do pracy za niewielkie pieniądze, bez dbania o ich najważniejsze potrzeby. „1984” było protestem skierowanym przeciwko wszelkim totalitaryzmom, a nie tylko przeciwko komunistom.”. – Swoimi Słowami :

Charlie Kirk

Najsłynniejszym republikańskim oratorem opowiadającym o orwellowskim świecie, oczywiście w odniesieniu tylko i wyłącznie do lewicy, był śmiertelnie postrzelony na jednym z wieców  Charlie Kirk . Trudno odmówić mu racji w wielu poruszanych przez niego sprawach. Zapomniał, że Republikanie także dążyli do objęcia pełnej kontroli nad Amerykanami. W przypadku wielu praw przyjętych po wrześniu 2001 roku, obywatele USA bez wiedzy i świadomości zostali okradzeni ze sporej dawki wolności.

Orwell niczym Lenin?

Orwell jest wiecznie żywy w języku politycznym wszystkich cywilizowanych państw świata. Każda kampania wyborcza naszpikowana jest orwellowską narracją, nawiązującą do obu tych książek. W każdej kampanii słuchamy tych samych polityków, którzy w zależności od miejsca siedzenia: w ławach rządowych lub opozycyjnych, opowiadają nam o wizji państwa, którą mogli stworzyć „dla nas”, ale zawsze coś stanęło im na przeszkodzie. Zapominają wtedy, że to właśnie oni stawali się największymi przeszkodami, do wprowadzenia owych zmian.

1937, 1939

Zanim Orwell napisał dwa wielkie wspomniane dzieła, w 1937 i 1939 roku zredagował dwie równie ważne książki. Kto wie, czy to właśnie nie one stały się fundamentem do stworzenia „1984” i „Folwarku…”. „Droga do molo w Wigan”  (1937 rok). Mroczna opowieść o bezrobotnych, pracujących za marne pieniądze górników w Lancashire. Młodość Georga Orwella to wielka bieda, głód, bezdomność, jakiej doświadczył również w Paryżu i Londynie. Te doświadczenia zostały opisane w  „Na dnie w Paryżu i Londynie” (1939 rok). To ten okres jego życia utrwalił w nim socjalistyczne poglądy i ogólną krytykę wszelkich partii lewicowych, którym zarzucał populizm i zaprzedanie duszy diabłom: władzy i mamonie. Z przykrością muszę potwierdzić, że pomimo wielkiej miłości, jaką Konserwatyści darzą Orwella, George nigdy nie był zwolennikiem prawicy, a jego książki w równym stopniu krytykowały praktyki partii lewicowych, jak i prawicowych.

Pokaż mi swój dowód...

Czasy, w których przyszło nam żyć, są pełne inwigilacji i szpiegowania obywateli przez przeróżne aparaty państwa i prywatnych właścicieli BigTech. Trzeba przyznać, że bardzo dużo informacji przekazujemy im sami. Za darmo i w pełni dobrowolnie. Bez względu na to, w jakim kraju się nie znajdziemy, kimkolwiek nie będziemy, to w każdym z państw funkcjonują służby, które chcą o nas wiedzieć jak najwięcej. Chcą wiedzieć kim jesteśmy, o czym myślimy, w jaki sposób funkcjonujemy i na co wydajemy swoje własne pieniądze. Rzecz jasna, chcą także wiedzieć, czy na pewno swoje pieniądze zarobiliśmy w pełni uczciwie i odprowadziliśmy od nich podatek.

" „Droga do molo w Wigan” (1937 rok). Mroczna opowieść o bezrobotnych, pracujących za marne pieniądze górników w Lancashire. Młodość Georga Orwella to wielka bieda, głód, bezdomność, jakiej doświadczył również w Paryżu i Londynie. Te doświadczenia zostały opisane w „Na dnie w Paryżu i Londynie” (1939 rok). ”. – Swoimi Słowami :

Rewolucje i ewolucje

Dziewiętnasty wiek przyspieszył dzięki maszynom parowym i kopalniom wydobywającym węgie. Tak, wiem, węgiel wydobywano już wieki wcześniej. Wiek dwudziesty był napędzany ropą, benzyną i atomem. Dwudziesty pierwszy wiek wkroczył z pełnym mixem pozyskiwania energii ze wszystkich znanych źródeł: ropy, gazy, atomu, słońca, wiatru i oczywiście węgla. Nie byłoby wielkiego rozwoju przemysłu, gdyby nie rozwój osiemnastowiecznych giełd papierów wartościowych. Na świecie zaczynał rządzić przede wszystkim pieniądz. Czy to John Wayne czy Patrizie Reggini użyli jako pierwsi zdania „Pieniądze szczęścia nie dają, ale wygodniej jest płakać w Mercedesie niż na rowerze”, do dzisiaj jest zagadką, ale to nie pierwszy raz, kiedy Słowa mają moc. Koniec dwudziestego i początek dwudziestego pierwszego wieku przyniósł jeszcze jeden ważny wynalazek, bez którego dzisiaj nikt nie wyobraża sobie życia: Internet „Zwycięstwo ducha nad materią”. Wraz ze swoim rozwojem Internet przyniósł ekspansję elektronicznych mediów społecznościowych.

Tylko z władzą

System państwowy opisany przez Orwella jest mroczny i beznadziejny. Można obrać tylko jeden kierunek. Tylko z władzą, bez względu na to, jakie decyzje władza podejmuje. Każda decyzja władzy jest dobra, bo władza jest dobra. Fakt szkolenia własnych dzieci na donosicieli, nie jest dla wiernego obywatela problemem. Czy to znaczy, że Orwell napisał książkę fantastyczną? Czasy, w których dorastał Orwell były jednymi z najtrudniejszych, jakie dotknęły ludzkość. Dwa potężne totalitaryzmy, jedno wielkie Królestwo i kilka państw łaknących dominacji nad innymi. Każde chciało zbudować własny dobrobyt kosztem mniejszych, zależnych i słabszych. W każdym z tych państw rodzą się nowoczesne służby, których celem oficjalnym jest zapewnienie bezpieczeństwa, no bo kto z obywateli nie chciałby żyć bezpiecznie i spokojnie?

Bezpeczeństwo w bezpieczeństwie

Problem w tym, że w nawias bezpieczeństwa można dosłownie wrzucić wszystko i wszystkich. Dla dobra obywateli w kończącej się  Republice Wiemarskiej  , po podpaleniu Reichstagu, odebrano większość praw obywatelom. Na swoje własne życzenie ludzie oddali swoje swobody i swoją wolność: korespondencji, miejsca zamieszkania, wyznania, wychowania własnego dziecka, wolności prasy… wszystkiego. Niemieckie społeczeństwo miało przynajmniej szansę na to, aby do pewnego czasu decydować o swoich losach. W Związku Radzieckim władza wzięła wszystko co chciała. Bez żadnych wyborów.

" Problem w tym, że w nawias bezpieczeństwa można dosłownie wrzucić wszystko i wszystkich. ”. – Swoimi Słowami :

Prasa, Radio, Telewizja, Internet

W świecie Orwella wszechrządzącą była telewizja. Odbiornik telewizyjny był obowiązkowym wyposażeniem domu, którego nie wolno było wyłączać nawet na sekundę. Telewizja informowała, budziła, instruowała obywateli co mają robić i gdzie, co mają przygotować sobie do jedzenia, nakazywała poranną gimnastykę i wszystko rejestrowała. Każdy odbiornik wyposażony był w kamery i mikrofony rejestrujące wszystko co działo się w każdym domu. Trzeba było uważać na każde słowo, gest, a nawet na to, co się chciało zapisać w tajemnicy przed władzą. 

Wywiady i szpiedzy

 W czasach, kiedy Orwell publikował swoje dzieło aż taka inwigilacja nie była jeszcze możliwa. W kolejnych dekadach rozwinęły się systemy zapewnienia „bezpieczeństwa” obywatelom do całych systemów teleinformatycznych, wykorzystujących przede wszystkim fale radiowe, satelity i GSM. Każda władza pragnęła, aby ich wywiad był najlepszy na Świecie. Każda wojna ma swoje dwa oblicza: destrukcyjne i postępowe. Te pierwsze zrównuje z ziemią całe miasta. To drugie oblicze rozwija technologie, medycynę i wiele innych dziedzin, którym wojsko nie zawsze chętnie się dzieli. W dwudziestoleciu międzywojennym i trakcie IIWŚ wykorzystywano to, co już nauka i technika zbudowały. Rozwijał się wywiad radiowy, w hotelach montowano podsłuchy, a radary strzegły nieba przed wrogimi samolotami. Pod koniec lat trzydziestych wszystkie liczące się państwa dysponowały służbami, wyposażonymi w radiostacje w walizkach i miniaturowe urządzenia podsłuchowe.

Pomiędzy wojnami

" Każdy obywatel NRD mógł być pewien, że w jego mieszkaniu są podsłuchy. Każda maszyna do pisania miała swój numer, a próbki taśmy i czcionki odpowiednio opisane. ”. Swoimi Słowami

Lata dwudzieste i trzydzieste ubiegłego wieku obfitowały w prawodawstwo ubezwłasnowolniające własnych obywateli. Gławit w ZSRR; Schriftleitergesetz w III Rzeszy; Prawo o Utrzymaniu Pokoju w Chinach; Tokkō i Tenkō w Japonii; Sedition Act, Naloty Palmera, Cenzura pocztowa w USA; Emergency Powers Act, Cenzura kolonialna w Wielkiej Brytanii… Każde z tych państw stosowało jedną z najważniejszych form inwigilacji i kontroli społeczeństw: pisało historię od nowa, przekazywało tylko szczątki informacji, posługiwało się propagandą i wprost odzierało kolejne pokolenia ze złudzeń, że wolność musi kosztować.

Wydział II

Polska w dwudziestoleciu nie była wyjątkiem. Największym osiągnięciem polskich służb były przyjęte  prawa ograniczające drukowanie książek i wydawania prasy. Po udanym zamachu dokonanym przez ukraińskich nacjonalistów na polskiego ministra spraw wewnętrznych  Bronisława Pierackiego  dekretem wprowadzono rozporządzenia o zamykaniu elementu podejrzanego do więzienia bez wyroków do owianej złą sławą Berezy Kartuskiej. Wystarczył podpis premiera. Szeptana Propaganda metodycznie była bardzo zbliżona do działania GESTAPO czy NKWD. Sieć agentów donosiła służbom o czym szeptano w lokalach, na spotkaniach towarzyskich, a nawet na prywatnych spotkaniach w domu. Czasami niewinny żart na temat Piłsudskiego lub Rydza Śmigłego mógł zakończyć się długoletnim więzieniem. Konstytucja kwietniowa z 1935 roku całkowicie podporządkowała obywatela, czyniąc go w pełni własnością państwa od urodzenia aż do śmierci.

Postęp w służbie człowieka

Nic tak nie pomogło w inwigilacji społeczeństwa jak postęp technologiczny. W szczególności informatyczny. Dzięki temu postępowi rządy USA, Izraela, Francji, Chin, Niemiec i wielu, wielu innych mogą dzisiaj bezkarnie i bez naszej wiedzy zaglądać nam dosłownie wszędzie i w każde nasze urządzenie. Wszystko w imię „bezpieczeństwa narodowego” i naszego własnego. To nie zawsze oznacza dokładnie to samo. 

Prawo i Sprawiedliwość?

Przykładem praw, które współcześnie odzierają obywateli z wolności i prywatności są amerykańskie akty: „USA PATRIOT Act” i FISA Amendments Act. Oba akty 
prawne zostały uchwalone po zamachu na WTC w 2001 roku. Administracji Georga Buscha Juniora udało się przekonać Amerykanów, nie wszystkich oczywiście, do zaakceptowania nowej rzeczywistości. Wszystkie amerykańskie służby otrzymały od rządu ogromne uprawnienia, które pod hasłem „bezpieczeństwa narodowego” mogą wejść do każdej nieruchomości, przeszukać każdy zakamarek, podsłuchać rozmowy telefoniczne, przeczytać maile, żądać danych od banków i instytucji finansowych, a to wszystko bez zgody sądów. Pierwszy akt dotyczył tylko Amerykanów, drugi obejmował obcokrajowców i osób podejrzanych poruszających się po całym Świecie. W wielkim świecie inwigilacji należy poświęcić miejsce wschodnioniemieckiemu urzędowi bezpieczeństwa „Stasi”. To ta służba opanowała do perfekcji metody inwigilacji swojego społeczeństwa. Każdy obywatel NRD mógł być pewien, że w jego mieszkaniu są podsłuchy. Każda maszyna do pisania miała swój numer, a próbki taśmy i czcionki odpowiednio opisane. Ustawy amerykańskie zapewniające swoim obywatelom bezpieczeństwo, nie są odosobnione. W każdym państwie służby działają w oparciu o podobne ustawy i przepisy, o których prości ludzie nie mają pojęcia. Za pieniądze podatników budowane lub kupowane są potężne narzędzia, o których użyciu bywa od czasu do czasu bardzo głośno. W Polsce nie milkną echa od słynnego nadużycia izraelskiego „Pegasusa”  wykorzystanego do wewnętrznej, politycznej walki plemiennej, za którą nomen omen odebrano polskiemu CBA licencję na jego używanie. 

" W samej Polsce, w 2026 roku, zostało ujawnionych ponad 18-19 milionów numerów PESEL. W skali Świata takich przypadków było ponad dwieście pięćdziesiąt milionów. Ćwierć miliarda ludzi dowiedziało się, że ich dane wrażliwe ujrzały światło dzienne. ”.  Swoimi Słowami

Kamery i podsłuchy

Wszechobecny monitoring, kamery przemysłowe, podsłuch laserowy, podsłuch satelitarny, podsłuch cyfrowy i sam Bóg wie jakie jeszcze systemy dzisiaj pilnują naszego „bezpieczeństwa”. Któż nie chciałby żyć spokojnie i bezpiecznie. Okazuje się, że służby pilnujące każdego naszego słowa nie muszą robić dosłownie nic. Sami podajemy im wszystkie niezbędne informacje. W pogoni za cyfrową popularnością nie pilnujemy tego co sami publikujemy. Nie mamy pojęcia, co publikowaliśmy dziesięć lat temu, i czy można to dzisiaj wykorzystać przeciwko nam. Podsłuchują nas nasze własne komputery, telefony, kamery internetowe a ostatnio okazało się, że nawet chińskie samochody. Nie ma znaczenia czy zbierają je Chińczycy, Francuzi czy Amerykanie… Nawet Orwell tego nie był w stanie przewidzieć, że ludzie sami z siebie oddadzą najcenniejsze informacje o sobie, obcym służbom lub korporacjom.

Jak nie masz konta na ... , to nie żyjesz

Socialmedia stały się dla nas wielu pierwszym, najważniejszym światem. Pamiętam takie hasło z przed lat, że jak nie masz konta na „Naszej Klasie”, to nie żyjesz. Później stosowano je wstawiając Facebook zamiast naszego do niedawna polskiego portalu. Pewien bardzo popularny proboszcz, z pewnego popularnego serialu, powiedział kiedyś, że Internet jest wielkim sadem, z którego można zebrać albo dobre, albo złe owoce. Odbiorcy najczęściej sięgają po te złe. W imię lajków i popularności, przynajmniej pewien procent z nas, jest gotowy pogrzebać wszystkie wartości, całą własną moralność i prawa etyki. Ważne, aby wygrać wyścig na szczyt ludzkiej głupoty. Obiad, wakacje, nowy samochód, nowy telewizor, nowa komórka, nowy komputer, nowe ciuchy, nowy dom, nowy pupil, nowe dziecko, nowa żona, nowa kochanka, nowy kochanek… Wszystko to podajemy na tacy całkowicie dobrowolnie, a gdyby tego było mało, to robiąc codzienne zakupy, zamiast użyć karty w aplikacji, klepiemy bezmyślnie prywatne numery telefonów w Biedronce czy innym Lidlu. Facebook, Instagram, TikTok, Youtube, Snapchat, Nasza Klasa (już nie taka nasza), Discord, Twitch, Meet, X, WhatsUpp (ostatnio bardzo znany dzięki pewnej grupie planującej skok na prywatny ogród zoologiczny), Telegram… Aplikacje do słuchania muzyki, oglądania filmów, czytania, rysowania, kolorowania i projektowania. Wszechobecna Sztuczna Inteligencja zastępuje ludzi już we wszystkim. Zamiast zrobić użytek z własnej wyobraźni, wykorzystujemy generatory grafiki, tekstu, fotografii i jeszcze nie wiadomo czego jeszcze. Czekam, kiedy to narzędzie zacznie za nas jeść i za nas się wypróżniać. Progres jest oszałamiający. Szacuje się, że w 2000 roku zarejestrowano około 25 milionów kont użytkowników. W 2026 roku BigTechy podały, że w mediach społecznościowych jest nas już ponad pięć i pół miliarda. Rozmawiamy o kontach należących do ludzi, a nie do tych sztucznych bootów.

Nie mam karty, podam numer...

Ilość danych, które dobrowolnie przekazujemy obcym firmom poprzez aplikacje, strony internetowe i inne narzędzia jest porażająca. Głownie dlatego, że nie mamy żadnej pewności, iż kiedyś gdzieś nie wypłyną po kolejnym ataku hakerskim. W samej Polsce, w 2026 roku, zostało ujawnionych ponad 18-19 milionów numerów PESEL. W skali Świata takich przypadków było ponad dwieście pięćdziesiąt milionów. Ćwierć miliarda ludzi dowiedziało się, że ich dane wrażliwe ujrzały światło dzienne. Żadne prawo, żaden rząd nie jest zainteresowany ochroną naszych danych. Jeżeli sami nie zadbamy o naszą prywatność, o to co publikujemy, czym się dzielimy, to nie liczmy na polityków, że oni zapewnią nam bezpieczeństwo.

 

 

 

Lubisz moją twórczość?
Podobają się tobie moje filmy?
Postaw mi kawę w serwisie Buy Coffe
Obojętnie jaką, to Ty zapraszasz!